Transfer Pricing in 2026: Grondslagen, Methoden en Risico’s voor Multinationals

Transfer pricing (verrekenprijzen) vormt een cruciaal element binnen de internationale fiscaliteit. Het verwijst naar de prijzen die binnen een multinationale groep worden gehanteerd voor goederen, diensten of immaterieel actief dat wordt overgedragen tussen gelieerde entiteiten. Hoewel deze prijzen intern zijn, hebben ze directe invloed op hoe winst wordt verdeeld over landen en dus waar belasting wordt betaald. In dit artikel bespreken we de kernprincipes, methodologie, documentatieverplichtingen, risico’s en actuele ontwikkelingen rondom transfer pricing anno 2026.

1. De basis: het at arm’s length-beginsel

Het at arm’s length-beginsel (zakelijke prijsstelling) is wereldwijd het fundament van transfer pricing-regelgeving. In Nederland is dit principe gecodificeerd in artikel 8b van de Wet op de Vennootschapsbelasting. Volgens dit principe moeten gelieerde ondernemingen transacties met elkaar uitvoeren alsof zij onafhankelijke derden zijn.

Een correcte toepassing van dit principe vereist een zogenoemde vergelijkbaarheidsanalyse: een beoordeling van of de voorwaarden van een gecontroleerde transactie afwijken van vergelijkbare ongecontroleerde transacties. Factoren zoals functies, risico’s, activa, contractuele bepalingen, economische omstandigheden en strategie worden in die analyse betrokken.

2. Methoden voor transfer pricing

De OESO Transfer Pricing Guidelines onderscheiden traditionele en winstgebaseerde methoden (OECD Transfer Pricing Guidelines).. De juiste methode is die welke het meest betrouwbare arm’s length-resultaat oplevert, rekening houdend met beschikbaarheid van data, vergelijkbaarheid en complexiteit.

a) Traditionele methoden:

• Comparable Uncontrolled Price (CUP): vergelijkt de gehanteerde prijs met een vergelijkbare transactie tussen onafhankelijke partijen.
• Resale Price Method: vertrekt van de verkoopprijs aan derden en trekt daar een brutomarge vanaf.
• Cost Plus Method: start bij de kostprijs en telt daar een zakelijke marge bij op.

b) Winstgebaseerde methoden:

• Transactional Net Margin Method (TNMM): vergelijkt de nettomarge op een geschikte basis (zoals kosten of omzet) met die van vergelijkbare onafhankelijke partijen.
• Profit Split Method: verdeelt de totale winst uit een transactie tussen de partijen op een economische basis.

3. Documentatieverplichtingen volgens BEPS Actie 13

In het kader van de BEPS-agenda (Base Erosion and Profit Shifting) hebben de OESO en G20-landen in Actie 13 een gestandaardiseerd documentatiemodel ingevoerd (OECD BEPS Action 13):

• Master File: bevat groepsbrede informatie over structuur, activiteiten, intangibles en financiële gegevens.
• Local File: bevat transactiespecifieke documentatie per entiteit en jurisdictie.
• Country-by-Country Report (CbCR): bevat geaggregeerde informatie per land over winst, belastingen en economische indicatoren. Verplicht bij een geconsolideerde groepsomzet > €750 miljoen.

Veel landen, waaronder Nederland, eisen dat de Local File en Master File beschikbaar zijn bij de aangifte vennootschapsbelasting als de groepsomzet ≥ €50 miljoen bedraagt.

Bovendien moet documentatie in veel landen “contemporaneous” zijn, wat inhoudt dat het tijdig en actueel opgesteld moet zijn en beschikbaar moet zijn vóór het indienen van de aangifte vennootschapsbelasting van het desbetreffende jaar.

4. Risico-inschatting en audit

Belastingautoriteiten passen steeds vaker risicoselectie toe bij het controleren van transfer pricing. Factoren zoals lage winstmarges, verlieslatende activiteiten, intangibles (immateriële activa), herstructureringen en geldstromen naar laagbelaste landen worden als hoog risico gezien.

Een audit kan leiden tot winstcorrecties en dubbele belasting, tenzij er een corresponderende correctie wordt verleend door het andere land. Dit kan worden verholpen via de Mutual Agreement Procedure (MAP), maar dat proces is vaak langdurig en niet gegarandeerd.

Vooruitlopende zekerheid kan worden verkregen via Advance Pricing Agreements (APA’s), die vooraf de prijsmethode voor bepaalde transacties vastleggen.

5. Strategische aspecten: waardeketen en intangibles

Transfer pricing is niet enkel compliance, maar ook strategisch. Door de locatie van functies, risico’s en activa bewust te structureren, kunnen multinationals hun wereldwijde belastingdruk optimaliseren, binnen de kaders van de wet.

Specifieke aandacht vereist het omgaan met intangibles zoals patenten, software en merkrechten. Hierbij is de zogeheten DEMPE-analyse van belang: wie ontwikkelt (Development), verbetert (Enhance), onderhoudt (Maintenance), beschermt (Protection) en exploiteert (Exploit) de immateriële activa? Deze analyse bepaalt in hoge mate aan wie de economische waarde moet worden toegerekend.

6. Recente ontwikkelingen: digitalisering en BEPS 2.0

a) Digitalisering

Digital businessmodellen (denk aan platformbedrijven of clouddiensten) hebben vaak geen fysieke aanwezigheid in marktlokaties, maar genereren er wel winst. Dit daagt het traditionele arm’s length-denken uit. Waardetoerekening aan gebruikersdata, algoritmes en netwerkeffecten is complex.

b) BEPS 2.0

In het BEPS 2.0-project zijn twee pijlers ontwikkeld:

• Pijler 1: nieuwe toewijzingsregels (Amount A en B) voor marktlokaties met name voor grote digitale spelers.
• Pijler 2: invoering van een wereldwijde minimumbelasting van 15%.

Deze hervormingen beïnvloeden het transfer pricing-beleid ingrijpend (BEPS 2.0 – OECD Pillar One and Two Overview).. Met name Amount B, dat vaste marges toekent aan basale distributieactiviteiten, kan impact hebben op hoe multinationals hun lokale functies structureren.

Conclusie

Transfer pricing blijft een van de meest complexe en strategisch relevante onderdelen van de internationale fiscaliteit. De juiste toepassing van het arm’s length-beginsel vereist een zorgvuldige analyse, passende methodeselectie en actuele documentatie. De druk van complianceverplichtingen neemt toe, terwijl ontwikkelingen zoals digitalisering en BEPS 2.0 nieuwe vragen oproepen over waar waarde ontstaat en belast mag worden.

Wij ondersteunen multinationals bij het opzetten, evalueren en documenteren van hun transfer pricing-beleid, inclusief benchmarking, Local Files en strategische advisering. Neem contact met ons op voor een verkenning van de risico’s en mogelijkheden binnen jouw concernstructuur.