A1-verklaring aanvragen: regels, uitleg en praktische tips

Werken in het buitenland kan een mooie kans zijn, maar het brengt ook extra regels en administratieve verplichtingen met zich mee. Eén daarvan is de A1-verklaring. Dit document bepaalt in welk land je sociale verzekeringspremies betaalt wanneer je tijdelijk over de grens werkt. Zonder geldige verklaring loop je het risico op dubbele premiebetalingen, boetes of het verlies van je sociale zekerheidsrechten.

In deze gids van Taxzone Netherlands lees je wat de A1-verklaring is, wanneer je deze nodig hebt, wie hem kan aanvragen en wat de gevolgen zijn als je hem niet op orde hebt.

Wat is een A1-verklaring?

De A1-verklaring, internationaal ook wel certificate of coverage genoemd, is een officieel bewijs dat je in Nederland verzekerd blijft voor sociale zekerheid terwijl je tijdelijk in een ander land werkt. Sociale zekerheid gaat over voorzieningen zoals:

• Werkloosheidsuitkeringen
• Ziekte- en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen
• Ouderdomspensioen

Binnen de Europese Unie (EU), de Europese Economische Ruimte (EER) en Zwitserland is de A1-verklaring verplicht. Zo voorkom je dat je dubbel verzekerd bent of helemaal geen dekking hebt. Buitenlandse instanties kunnen met dit document zien dat je in Nederland premies betaalt en dus recht hebt op de bijbehorende voorzieningen.

Wanneer is een A1-verklaring verplicht?

Je hebt een A1-verklaring nodig als je tijdelijk in een ander EU-, EER-land of Zwitserland gaat werken en in Nederland verzekerd wilt blijven. Dat geldt bijvoorbeeld als:

• Je als werknemer door je Nederlandse werkgever wordt uitgezonden naar een ander land
• Je als zelfstandige tijdelijk opdrachten uitvoert in het buitenland
• Je in meerdere landen tegelijk actief bent
• Je in het buitenland werkt maar in Nederland blijft wonen

Vraag de verklaring altijd voor vertrek aan. In veel landen kan bij de start van je werkzaamheden direct naar het document worden gevraagd. Zonder geldige verklaring kan het werkland eisen dat je daar sociale premies betaalt.

Wie kan een A1-verklaring aanvragen?

In Nederland wordt de A1-verklaring afgegeven door de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De aanvraag kan worden gedaan door:

• De werkgever (voor werknemers)
• Jijzelf als zelfstandige
• Jijzelf als werknemer, als je werkgever dit niet regelt of als je het liever persoonlijk aanvraagt

Let op: vraag je als werknemer zelf aan, dan zal de SVB meestal gegevens bij je werkgever controleren. De aanvraag gaat vaak digitaal via de website van de SVB. Je hebt onder meer het KVK-nummer of vestigingsnummer, gegevens over je werkzaamheden, de periode en de landen waarin je actief bent nodig. Zorg dat alle gegevens kloppen om vertraging te voorkomen.

Bijzondere situaties

Sommige situaties zijn minder vanzelfsprekend maar toch belangrijk:

• Werken in meerdere landen: Vaak krijg je één A1-verklaring op basis van waar je gewoonlijk werkt (bijvoorbeeld in je woonland), en niet per land een aparte verklaring.
• Wonen in Nederland, werken in het buitenland: Ook dan kan een A1-verklaring verplicht zijn.
• Langere duur dan gepland: Moet je langer blijven werken in het buitenland? Dan moet je A1 worden verlengd. Zonder verlenging kan het werkland premieheffing eisen.

De verklaring is altijd alleen geldig voor de landen en de periode die erop staan.

Rollen en verantwoordelijkheden

De SVB beoordeelt of je aan de voorwaarden voldoet en geeft de verklaring af. Werkgevers moeten zorgen dat werknemers verzekerd blijven en tijdig een geldige A1 hebben. Jij bent als werknemer of zelfstandige zelf verantwoordelijk om te controleren of je verklaring nog geldig is en om een verlenging of wijziging aan te vragen als dat nodig is.

Geldigheid en duur

Bij detachering naar één land geldt meestal een maximale duur van 24 maanden. Een verlenging tot in totaal 60 maanden is soms mogelijk, maar alleen als zowel Nederland als het werkland vooraf akkoord gaan. Werk je structureel in meerdere landen, dan is de duur afhankelijk van je situatie en zolang die voldoet aan de voorwaarden. Buiten de EU, EER en Zwitserland is de A1 niet geldig; daar kunnen andere verdragsformulieren gelden of moet je je lokaal aanmelden.

Wat als je geen A1-verklaring hebt?

Zonder geldige verklaring loop je het risico op:

• Dubbele premiebetaling in Nederland én het werkland
• Boetes van buitenlandse instanties
• Juridische procedures wegens premieontduiking
• Geen recht op sociale zekerheid in het buitenland

Veelgestelde vragen

Hoelang duurt het om een A1-verklaring te krijgen?
Meestal enkele weken, soms sneller met een spoedaanvraag.

Kan ik zelf een A1 aanvragen?
Ja. Zelfstandigen doen dit altijd zelf. Werknemers kunnen ook zelf aanvragen, maar de SVB checkt vaak gegevens bij de werkgever.

Is de verklaring ook nodig buiten Europa?
Nee. De A1 geldt daar niet. Soms is er een bilateraal verdrag met een eigen certificate of coverage, of gelden de lokale regels.

Heeft de A1 invloed op waar ik belasting betaal?
Nee. De A1 gaat alleen over sociale zekerheid. Inkomstenbelasting wordt bepaald door belastingverdragen en nationale wetgeving.

Praktische tips

• Begin op tijd met je aanvraag, liefst enkele weken voor vertrek
• Houd wijzigingen in je werkzaamheden of locatie direct bij de SVB door
• Neem de A1-verklaring altijd mee, digitaal of op papier

Conclusie

Of je nu werknemer, werkgever of zelfstandige bent: de A1-verklaring is onmisbaar als je tijdelijk in het buitenland werkt en verzekerd wilt blijven in Nederland. Het geeft duidelijkheid, voorkomt dubbele lasten en beschermt je rechten. Vraag hem op tijd aan via de SVB, houd hem geldig en pas hem aan als je situatie verandert. Zo werk je zorgeloos over de grens.